Matematik, diğer her şeyin
üzerinde çalıştığı katmandır.
Şifreleme, yük hesapları, bütçeler, ilaçlar, bir davadaki deliller. Kamusal hayatın ne kadarını kişinin kendisinin denetleyebileceğini de matematik belirler.
Mantık, istatistik ve modelleme, kendi kararımızı kendimizin vermesini sağlar.
Mantık
Bir savı takip edip nerede çöktüğünü görebilirsin; en ikna edici biçimde anlatana inanmak zorunda kalmazsın.
İstatistik
Haberlerdeki bir sayıyı okuyup onun sana ne söylediğini, neyi söylemediğini anlayabilirsin.
Modelleme
Bir enerji tahminini, bir bütçeyi ya da bir tıbbi tedaviyi, başkasının sana ne düşüneceğini söylemesini beklemeden değerlendirebilirsin.
Bu beceriler olmadan yurttaşlara en ikna edici konuşana güvenmekten başka seçenek kalmaz. Bunları matematikte öğreniriz ve çoğumuz için bu, lisansın ilk yıllarındaki bir avuç derste olup biter. O dersler, kendisine söylenenleri sorgulayabilen insan sayısını belirler.
Neyi başarmak istiyoruz
İnsanlar matematiği kullanabilecek kadar derin anlasın
Yalnızca sınavı geçip sonra unutmak için değil; kendi hayatlarında bir sayı, bir iddia ya da bir karar gerektirdiğinde başvurabilmek için.
İnsan merkezde kalır
Düşünen insandır. Biz onları destekleyen araçlar yapıyoruz, yerlerine geçen araçlar değil.
Oraya varmak için yapay zekâyı sorumlu biçimde kullanıyoruz
Yapay zekâ, matematiği geniş ölçekte anlaşılır kılmak için elimizdeki en güçlü araç. Yalnızca kullanan kişiyi daha yetkin kıldığında işe yarar ve onu bu ölçüte göre değerlendiriyoruz.
İyimseriz. Bunun yapılabileceğine inanıyoruz ve önümüzdeki yılları bu inancı sınayarak geçirmeyi, aksini varsaymaya yeğliyoruz.
İşletmesini biz yaparız. Kontrol kurumlarda kalır.
Sistemi birinin işletmesi gerekir: çalışır durumda, güvenli ve yapay zekâ modelleri geliştikçe güncel tutulması gerekir. Bunu, sisteme güvenen kurumlar adına biz yapıyoruz. Başkaları için altyapı işletmek sorumluluk getirir ve biz bunu ciddiye alıyoruz.
Kurumlar güvendikleri şeyi inceleyebilir
Ortak kurumlar kaynak koda erişebilir; onu inceleyebilir, denetleyebilir ve değişiklik önerebilir. Bir sistemi başkası adına işletmek, ancak onlar nasıl çalıştığını görebildiğinde işler.
Onların insanları katkı verebilir
Ortak kurumlar katkı verecek kişileri belirleyebilir. Yaptıkları iş, kendi adlarıyla ortak kod tabanının parçası olur ve platformu kullanan her kuruma fayda sağlar.
İşletmeyi AB içinde yapıyoruz
Fakültelerin kendi operasyon ekiplerini kurmasına gerek yok. İşleme ve depolama AB içinde kalır.
Bizden uzun ömürlü olsun diye kuruldu
lytris faaliyetlerini durdurursa ya da AB dışında yerleşik bir kuruluş tarafından satın alınırsa, platform şu lisansla açık kaynaklı yazılıma dönüşür: AGPLv3.
Kurumların elinde kaynak kod zaten var; dönüşüm yalnızca kalan bütün kısıtlamaları kaldırır. Hiçbir kurum, ortadan kaybolup derslerini ortada bırakabilecek bir altyapının üzerine bina kurmamalı. Bu güvence biz olmadan da uygulanabilir.
Modelleri nasıl seçiyoruz
Her model kalite, hız ve maliyet arasında ödünleşim içerir ve hiçbiri üçünde birden üstün değildir. lytris tek bir model yerine birçok küçük adımdan oluşur; böylece her adım bu ödünleşimde farklı bir noktada durabilir.
Kalite
Ne kadar iyi açıkladığı, düzelttiği ve akıl yürüttüğü; izlenimlere göre değil, sürdürdüğümüz test senaryolarına göre değerlendirilir.
Hız
Birisi yanıtı bekliyor. İki kat uzun süren bir model, beklemeye değmek zorundadır.
Maliyet
Kalite ve hız izin verdiğinde daha ucuz model kullanılır. Bütünün işletme maliyetini karşılanabilir tutan da budur.
Her adım için test senaryoları tutuyoruz; böylece alttaki modeli değiştirmenin etkisini ölçebiliyoruz.
lytris’in arkasındaki insanlar ve ortaklar
lytris küçük bir ekip tarafından geliştiriliyor. Danışmanlar, yanıldığımızda bunu söyleyerek bizi dürüst tutuyor. Eğitimciler ve araştırmacılar işimizi sınıyor. Aramıza katıldıkça onları burada tanıtacağız.
Ekip
Yakındalytris’i her gün geliştiren ve işleten insanlar.
Danışmanlar
YakındaAraştırmadan, sanayiden ve sahadan gelen, düşüncelerimizi sorgulayan ve yanıldığımızda bunu söyleyen insanlar.
Araştırma iş birlikleri
Yakındalytris’i öğretimde ve araştırmada sınayan kurumlar ve araştırma grupları.
İnsanlar kendilerine söylenenleri denetleyebilmeli. Buna bizim söylediklerimiz de dahil.
Bunu ilerletmenin iki yolu var. Bizimle birlikte bir derste kullanın ya da argümanı parçalayın. İkisi de bizim işimize yarar.